Teken

vlooien

Van een tekenbeet kun je ziek worden. Controleer jezelf, anderen en de hond op tekenbeten nadat je buiten bent geweest. Ben je gebeten door een teek, dan is het belangrijk dat je hem snel weghaalt.

Teken komen in het hele land voor, voornamelijk in het bos en in parken. Ze zitten in de buurt van bomen of struiken in hoog gras of tussen dode bladeren. Teken kunnen zich vastbijten in de huid. Van een tekenbeet kun je ziek worden. In Nederland kunnen teken met name de ziekte van Lyme, de Borrelia-bacterie overbrengen. Maar inmiddels zijn er ook diverse buitenlandse exemplaren in Nederland te vinden die Babesiose en ook Ehrlichiose kunnen overbrengen, beide parasieten van rode bloedcellen. De parasieten kunnen onder de microscoop zichtbaar worden gemaakt.

Wat doet een teek?

De volwassen teek laat zich vallen als er iets onder hem doorloopt, in de hoop dat hij op dat dier valt en zich kan vasthouden. De volwassen teek zuigt bloed van grotere dieren zoals een hond en soms de mens. Teken kunnen maanden tot jaren overleven buiten de gastheer. Na deze maaltijd is een vrouwtjesteek in staat duizenden eieren te leggen. Volgezogen ziet zo'n teek eruit als een erwt, terwijl ze er in niet volgezogen toestand als een klein zwart/bruin spinnetje uitzien.

Controleer je lichaam en de kleding op teken als je in het groen bent geweest, controleer ook de hond na elke wandeling. Teken kunnen zich overal vastbijten. Heb je een teek gevonden? Haal de teek snel weg. Hoe langer de teek in de huid zit, hoe groter de kans dat hij ziekteverwekkers overdraagt. Nooit een teek verdoven of in de teek knijpen om hem te verwijderen. Door de druk van knijpen, gebruik van spiritus, alcohol o.i.d. gaat de teek onmiddellijk overgeven, waardoor er (eventueel besmet) tekenspeeksel in het bijtwondje komt, en de kans op besmetting met bijvoorbeeld Lyme Disease juist groter wordt! Het is wel verstandig om na het verwijderen van de teek de plaats waar de teek heeft gezeten te ontsmetten met alcohol of jodium.

Heb je de teek binnen 24 uur weggehaald? Houd tot drie maanden na de tekenbeet de huid rond de beet in de gaten. Let op het ontstaan van een rode ring of andere klachten die kunnen duiden op de ziekte van Lyme. Krijg je klachten? Ga naar de huisarts / dierenarts en meld de tekenbeet.

De klachten van Lyme Disease zijn meestal:

  • Sloomheid en koorts.
  • Een rode uitbreidende plek rond de teek. Hierna kan de hond kan maanden tot jaren (of zelfs levenslang) symptoomloos zijn.
  • Jaren na de infectie kunnen soms nog symptomen optreden, zoals gewrichtsklachten (stijf en pijnlijk), ontstekingen van de lymfevaten en koorts. Soms worden ook hartspierontstekingen en nierinfecties waargenomen.
  • Ook kunnen symptomen aan het centrale zenuwstelsel optreden. Deze uiten zich in gedragsveranderingen zoals agressiviteit, epileptische aanvallen en andere neurologische verschijnselen.
  • Bloedarmoede als gevolg van het bloedzuigen (alleen als er op kleinere dieren honderden teken zitten)

Lyme disease kan worden behandeld met antibiotica.

Babesiose
Dit noemt men ook wel 'tekenkoorts'. Het is een door teken overdraagbare parasiet welke de rode bloedcellen kan infecteren met als gevolg bloedarmoede, koorts, geelzucht en bloed in de urine. De tijd tussen besmetting en de eerste ziekteverschijnselen is 1 a 2 weken. Heel opvallend is de koffiebruine of portrode kleur van de urine. De teek komt voornamelijk in Zuid-Europa voor, maar rukt door verandering van het klimaat ook op naar ons land. Lees daarover hier. De diagnose wordt gesteld door het aantonen van de parasiet in de rode bloedcellen (microscoop!). De hond zal zonder tijdige behandeling waarschijnlijk sterven.

Bij een dierenarts zijn zeer goede anti-tekendruppels verkrijgbaar. Daarnaast bestaat er nog een speciale tekenband welke je bij de dierenarts kunt kopen. Deze band voorkomt het aanhechten van de teek en mag gecombineerd worden met enkele soorten anti-vlooiendruppels, overleg met de dierenarts. Door gebruik te maken van deze middelen sterft de teek of raakt verlamd voordat ze zich kan vasthechten. Ook reeds vastgehechte teken sterven binnen 24 uur en vallen af.

Hoe verwijder je teken?

Een teek kun je eenvoudig van de huid verwijderen door een tekenpincet (diverse varianten, tang, lasso, lepel, vorkje etc) te gebruiken. Zet deze over de teek en trek en draai rustig tot de teek los komt. Soms kan de kop blijven zitten, hetgeen aanleiding geeft tot een kleine ontsteking van de huid. Dit is vervelend maar verdwijnt meestal weer vanzelf.

Het RIVM en de universiteit van Wageningen hebben een website gelanceerd waar bezoekers de verwachte activiteit van teken kunnen zien. Op www.tekenradar.nl staat een kaart waarop te zien is in welke gebieden de parasieten veel worden verwacht. Ook is een tiendaagse verwachting beschikbaar.

Als er veel activiteit van de teken is te zien, is de kans groter om door een teek gebeten te worden. In die gebieden is het ook belangrijker om te controleren op tekenbeten. Mensen kunnen via de site tekenbeten of rode ringvormige uitslag melden. De gegevens worden gebruikt in een landelijk onderzoek naar tekenbeten en de ziekte van Lyme.

Gratis test

Mensen met een tekenbeet kunnen de teek na verwijderen opsturen naar het RIVM. De teek wordt dan kostenloos getest op besmetting met de bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Het eerste symptoom van de ziekte van Lyme is een rode ringvormige uitslag op de huid. Als de ziekte doorzet, krijgen mensen griepachtige klachten zoals koorts en spierpijn.