Negatieve bekrachtiging

puppy-foto

Negatief in deze context betekent weglaten of vermijden terwijl positief betekent toedienen. Een negatieve bekrachtiging is een vorm van operante conditionering: de hond leert de consequenties van zijn gedrag en kan zijn omgeving daarmee beïnvloeden.

Wat is een bekrachtiging?

Een bekrachtiging is een bepaalde handeling die gedaan wordt om het gedrag van een hond te versterken. Wij spreken van een negatieve bekrachtiging wanneer de hond kan ontsnappen aan of vermijden van een onaangename prikkel door gewenst gedrag te vertonen. Een negatieve bekrachtiging vindt altijd plaats voordat het gedrag vertoond is.

Een negatieve bekrachtiging is vaak het gevolg van een positieve correctie. De hond heeft eerst een onaangename prikkel toegediend gekregen (denk aan het lopen tegen een stroomdraad of een kind dat over zijn staart is gefietst) en heeft daarna geleerd deze te ontwijken. Zo zal hij bij het zien van stroomdraad meer afstand gaan nemen en wellicht kinderen op fietsen willen vermijden.

Deze vorm van conditionering wordt in ons dagelijks leven veel gebruikt; ook voor mensen. Denk aan het piepen wanneer de lampen van de auto branden als het contact uit is of zolang de veiligheidsgordel nog niet om is gedaan. Je kunt aan deze onaangename prikkel ontsnappen door gewenst gedrag te vertonen namelijk de lichten doven of de gordel omdoen.

Wat is een onaangename prikkel?

Een onaangename prikkel is pas onaangenaam als deze door de hond zo ervaren wordt, niet wat onze perceptie daarvan is!

Voorbeelden van een negatieve bekrachtiging

  • De lijn strak naar beneden trekken zodat een hond gaat liggen.
  • Blaffen naar de postbode.
  • Hond die vlucht voor onweer/vuurwerk (vermijdingsgedrag).
  • Halti/gentle leader gebruiken om de hond netjes aan de lijn te laten lopen.

De valkuilen

Een negatieve bekrachtiging toepassen vereist – net als bij een positieve correctie – goede timing en kennis van de gevoeligheid van de hond. Bovendien moet het gewenste gedrag wat uiteindelijk optreedt geconditioneerd worden door middel van een positieve bekrachtiging. Immers, de hond moet weten welk gewenst gedrag van hem verlangd wordt. Hij zal anders steeds onzekerder en zelfs angstig kunnen worden.

Het zogenaamde vermijdingsgedrag (zelfbelonend gedrag) is een sterke bekrachtiger. Het vereist behoorlijk wat energie om die aanvankelijk onaangename prikkel (weer) aangenaam te maken zeker bij vlucht- of agressiegedrag.