Habituatie

zindelijk

Habituatie (gewenning) betekent dat een hond stopt met reageren op een bepaalde prikkel nadat hij hier een aantal malen mee geconfronteerd wordt. Het is een leerprincipe wat vaak wordt toegepast om bepaalde fobieën te genezen.

Zo zijn er cd’s met vuurwerkgeluiden verkrijgbaar die gebruikt kunnen worden om honden eraan te laten wennen door ze af te spelen (zachtjes) terwijl er ondertussen met de hond gespeeld wordt of hij te eten krijgt (een belonende situatie). In opeenvolgende sessies wordt het geluid geleidelijk steeds harder afgespeeld tot de hond er niet meer op reageert. Deze methode wordt ook wel desensitisatie (geleidelijk ongevoelig maken) genoemd.

Conditionering bij honden en mensen

Conditionering heeft vele betekenissen. Simpel gezegd is conditionering hetzelfde als leren. Een hond koppelt bepaalde prikkels en omstandigheden aan elkaar en naar gelang het gevolg hiervan zal hij zijn gedrag herhalen of niet.

In wezen is dit een vrij eenvoudig principe. De hond is hier niet uniek in want heel veel dieren (en mensen) leren op deze manier. Denk aan het vermijden van pijn of het verkrijgen van plezier. Wij onthouden wat ons pijn en plezier geeft en passen ons gedrag daarop aan. Soms, als het lang geleden is en niet vaak voorkomt, vergeten we het weer en moeten we opnieuw geconditioneerd worden. Hoe intenser de ervaring, hoe beter het blijft hangen. En dat kan soms na één keer al gebeuren.

Verschillende vormen

Er zijn diverse manieren waarop conditionering plaatsvindt. De inprenting (eerste socialisatiefase) van pups is wellicht de meest bekende. Het is wetenschappelijk vastgesteld dat alles wat honden leren voor hun 7e levensweek van cruciaal belang is voor de rest van hun leven. Dus ook alles wat zij niet leren. In tegenstelling tot mensen leren honden niet zo goed door te imiteren. Wij kunnen leren een deur open te maken door te kijken hoe iemand anders het doet om het vervolgens na te doen. Honden zijn meer van het vallen en opstaan: gewoon heel vaak doen net zolang tot het lukt.

Leren is ook gewenning zoals het leren omgaan met verkeer of schreeuwende kinderen en onweer. Mensen die als de dood zijn voor spinnen maar er veelvuldig mee geconfronteerd raken, wennen er uiteindelijk wel aan.

Invloed

De invloed die wij hebben op wat wij leren en wat onze honden leren, is groot. Het is van belang dat je jouw invloed gebruikt om een zo stabiel mogelijke hond te krijgen en te houden. Ga je veel samen op pad, dan is het handig als jouw hond zich makkelijk aanpast in nieuwe situaties en aan nieuwe omgevingen. Vind je het niet nodig dat jouw hond jan en alleman leuk vindt, laat hem dan niet (te veel) contact maken met andere mensen.

Dat wil niet zeggen dat hij ze niet mag zien en horen maar dat kan ook op een afstand. Zo worden blindengeleidehonden ook gesocialiseerd. Kortom, weet wat je wilt van een hond en wat niet en pas daar de conditionering op aan.